Zoals in de vorige blog omschreven, begint de manipulatie direct als je in aanraking komt met iemand van de sekte. Dit verhaal gaat daarop verder door te beschrijven hoe het aanvoelt. Hoe kan het dat mensen in de ban raken van een groep? Hoe kan het dat een sekte je vanaf het begin af aan al losweekt van het leven dat je er buiten had? Wat doet de sekteleider wat hem zo interessant maakt? Deze vragen en meer in de blog van vandaag.
Zoals beschreven kan het dus voorkomen, door je aan te sluiten bij een club of een groep vrienden te ontmoeten, dat je een, zo lijkt het hechte, maar eigenlijk (licht) sektarische club ontmoet en beter leert kennen. De mensen hebben allerlei andere achtergronden. Zij het niet in beroep, dan wel in leeftijd. Je gaat ze vaker zien en komt in een bepaald ritme. Denk aan wekelijkse sportactiviteiten of samen eten. Je raakt eraan gewend, gaat persoonlijke verhalen met elkaar delen, gewoon, omdat het heel goed aanvoelt. Het kan daadwerkelijk als familie aanvoelen. Of misschien zoals familie bedoeld is. Dit gebeurt in maanden tijd, dit is natuurlijk niet van de ene op de andere dag. Het voelt natuurlijk. Maar een ding hoort niet in een hechte vriendengroep en dat is een sekteleider.
Het lastige van de sekteleider is dat het een kameleon is. Hij kan zich heel snel aanpassen aan de kleur van zijn metgezellen. Of hij nou één op één is of in een groep. Hij weet bij genoeg mensen een interessevonk te ontsteken en vertelt boeiend genoeg om je betrokken bij het verhaal te houden. Hij kan verhalen vertellen over vroeger, over wat hij heeft meegemaakt. Huj wekt een bepaalde nevel op rondom zichzelf, wat maakt dat je meer wilt weten. Aan mensen die economie gestudeerd hebben, vertelt hij wat hij binnen dat vakgebied kent en heeft gedaan. Modemensen zal hij zich leuk voor gaan kleden. Je hebt echt het idee dat je te maken hebt met iemand die jou echt begrijpt en aanvoelt.
En vaak is het ook nog zo dat het je in het begin helpt. Je voelt je echt beter. Zijn verhalen zijn nuttig voor jou en toepasbaar op je leven. Je leert erdoor anders in het leven te staan en merkt op dat dit je ten goede komt. Je hebt meer energie. Je staat levendiger in het leven. Of dit ook zo overkomt op anderen is wat anders, maar dat is wat je van binnen voelt. Naarmate je dit meer en meer toestaat, zal het steeds euforischer voor je aanvoelen. Het is echter niet een realistische manier van in het leven staan. In het leven heb je ook tegenslagen. Een mens die niet onder invloed van manipulatie staat, houdt daar rekening mee. Niet alles is te voorspellen en sommige dingen kan je oprecht niks aan doen, maar dat zijn gedachten die de mens in de startfase van zijn sekte-ervaring vergeet. Er zijn alleen maar ups. Er is alleen maar groei. En ondanks dit surrealistisch is, is het geloven ervan ontzettend verslavend. Je leert te leven in absolute waarheden, wat werkt als een soort drugs. Ultieme zekerheid.
Je doet dit niet alleen, maar doet dit met vrienden. Vrienden die op hun manier goed in het leven staan. De ene maakt super lekkere, gezonde maaltijden voor je klaar. De volgende is sportleraar. Na al een aantal keer met elkaar gegeten te hebben zegt er een ‘hee, hebben jullie anders zin om zaterdag met elkaar te gaan sporten?’. Niemand die daar wat op tegen heeft. Het is oprecht een gezellige groep. Sporten is gezond. Iedereen is welkom. Je mag ook gewoon frequent aanhaker zijn, zonder dat er veel meer van je verwacht wordt. Het is allemaal okay.
Omdat de groep in absolute waarheden is gaan geloven, is er dus ook een absolute goed of fout. Het moge duidelijk zijn dat de groep begint te geloven dat hoe zij leven, een absolute goed is. Iedereen voelt zich prettig, gezien en gehoord. Iedereen mag uitblinker zijn in wie hij zelf is. Je leert jezelf en het leven te vertrouwen. Je krijgt een soort verbinding met jezelf, waardoor je heel makkelijk op je eigen instinct durft te vertrouwen. Het klinkt misschien gek, maar je leert je eigen instinct te vertrouwen. Dit hoeft niet spiritueel te zijn. Dit kan je makkelijk linken aan een geloof, als je het vertaalt naar vragen aan god. Het kan echter ook zijn dat, stel je zit in een voetbalsekte, je instinctief aanvoelt aan welke wedstrijd je mee moet doen en waarom niet.
Je zorgt dus goed voor elkaar. Iedereen krijgt te doen waar hij goed in is. De zanger mag zingen, de warme gastheer mag mensen ontvangen, de sporter mag uitblinken, de schrijver mag schrijven. Het doet de groep goed dat iedereen zichzelf mag zijn. Met zijn zorgen en met zijn talenten. Dit is ook waarom het begin van een sekte heel prettig kan (ik zeg niet moet) aanvoelen. Je wordt in je kracht gezet en het voelt alsof je opgetild wordt.
Sommigen zullen oprecht fan zijn van de sekteleider en dat maakt dat het lijntje met hem ook zal blijven. Hij zal regelmatig de groep bij elkaar trommelen voor een sessie, wat leerzaams, wat leuks. Misschien heeft hij een project waar hij jullie voor wilt inzetten. Aangezien sommigen altijd voor hem klaarstaan, zich eigenlijk aan hem overgeven, is het makkelijk om mee te doen. Al is het maar voor de vorm. Dit zijn ook momenten waar de sekteleider wellicht alledaagse, welbekende oefeningen pakt die goed zijn voor de mens, maar er zo’n sausje overheen giet dat het speciaal lijkt. Het flauwe is dat het je dus waarschijnlijk zal helpen en dat het de sekteleider bijzonder maakt: hij heeft dit immers ontdekt, zo lijkt het.
Je zit dus in een groep die samen elkaar helpt het beste in de ander naar voren te halen. Je hoort bij een club mensen waar iedereen zichzelf mag zijn en met zijn of haar beste talenten mag bijdragen. Het leven wordt concreet. Gezamenlijk krijg je een doel waarvan je allemaal gelooft dat dit een uitstekend doel is om na te streven. Langzamerhand, want alleen dit proces kan al wel een jaar in beslag nemen, neemt het clubje langzaam je leven over. Je ziet ze minstens wekelijks, en dat is nog eens leuk ook. Dit is de aantrekkingskracht van een sekte. Je mag doen waar je in uitblinkt, je mag jezelf van je beste kant laten zien en anderen in hun kracht laten staan. Er is ruimte voor alles en je verbindt je met prettige mensen.
Toelichten: wat is goed mens: in krijgersgroepen een een goede krijger, in een christengroep een goede christen, etc etc
De kameleonenhuid van de sekteleider.
Ondertussen weet de sekteleider dondersgoed wat hij voor club gecreëerd heeft. Iets heel moois, maar iets met een achilleshiel. Hij heeft een groep mensen samengesteld die allemaal één ding gemeen hebben. Ze vinden hem interessant. Als het niet vanuit oprechte interesse is, dan is het wel uit argwaan. De sekteleider laat veel van zichzelf zien, maar nooit echt zichzelf. Hij past zich aan zijn toehoorders en zo krijgt ieder iets te horen wat hem of haar intrigeert. Daarnaast zal de sekteleider je overspoelen met bevestiging. Je doet het goed, absoluut goed en dat is prettig. Ook zal hij inspelen op je geweten: ‘jij wilt dit toch ook? Jij wilt toch ook het beste uit jezelf halen? Jij wilt toch ook jouw negatieve patronen doorbreken?’ et cetera.
Maar het kan zijn dat de sekteleider een beetje van zijn ware kleur laat zien en begint met een kleine vernauwing van het speelveld. Alleen zij die écht meedoen, die mogen nog meedoen. Een voorbeeld is alleen zij die zich écht inzetten voor de groep, horen erbij. Hij creëert hiermee een wig tussen de mensen. Dit is slim, want de mensen die hem volgen, die doen fanatiek mee en zij met argwaan verdwijnen weer, ook omdat het gewoon niet leuk wordt. Je moet begrijpen dat de fanatieke groep in dit stadium al gevallen is voor de charmes van de sekteleider. Zij willen alleen maar beter worden. Hij draagt de sleutel daartoe. Geen probleem dus om je in te zetten voor de groep en als dit bijdraagt aan het gezamenlijke doel, dan is dat alleen maar winst.
Het is natuurlijk jammer dat er mensen vertrekken, maar zij die meespelen zijn blij, want het heeft ze nog hechter gemaakt als een groep. Je weet namelijk dat de groep die overblijft ook echt gelooft in wat jullie doen, net als jij. Zij voelen dit ook, die high. De overgebleven groep wordt ook afstandelijker van de mensen buiten de groep, zoals familie en vrienden. Heel simpel, maar ook hard gezegd, leveren ze niet dezelfde kick als de mensen die in hetzelfde geloven en ook aan hetzelfde werken. Er hoeft helemaal nog geen supergrote kloof te ontstaan. Het kan zijn dat je hen gewoon minder vaak ziet. Je hebt niet zoveel gemeenschappelijks meer.
Achteraf zijn dit processen die goed aan te wijzen zijn. De sekteleider maakt je afhankelijk van de drug een goed mens te zijn en creëert afstand tot de buitenwereld door iets radicaler te werk te gaan. De mensen in de groep maakt dit echter niks uit, want dit is alleen maar een kans om je nog dieper in dit absoluut goede leven te nestelen. Ondanks de sekteleider hier aantoonbaar slecht opereert, zit de sekte nog in het punt die door oud-leden omschreven wordt als de goede tijd. Je hebt niet door dat je bespeeld wordt en afgesloten wordt van de rest. Het voelt eerder alsof je eerste diploma hebt gehaald en je bent toegelaten voor de vervolgstudie, waar je heel veel zin in hebt.
Een tweede gevaar dat zich in dit stadium van de sekte bevindt, is bubbeldenken. Eigenlijk werkt het hetzelfde als het algoritme van een sociaal je medium. Je krijgt iets voorgeschoteld dat je leuk of interessant vindt. Langzamerhand krijg je niks anders dan dat te zien. Je vrienden in je groep ondergaan hetzelfde proces en voordat je het doorhebt hoor je nauwelijks nog verschillende meningen. Je zit in een bubbel waar je voornamelijk bevestigd wordt in je denken. Anderen zien en ervaren hetzelfde. Je hebt niet door dat doordat je je steeds verder verdiept in iets, je ook je anker, je voet buiten die wereld, verliest. Je denken wordt eenduidig.
Er is op dit punt ook weinig slechts over de sekteleider te vertellen, als je je oordeel baseert op wat je ziet. Hij heeft afgelopen tijd iedereen geholpen een steeds betere variant van zichzelf te worden en iedereen wordt gezien. Hij heeft jullie heel hecht gemaakt als groep en vertelt je dingen waar je echt wat aan hebt, echt wat mee kunt. Het is verraderlijk, maar waar. Zijn polariserende karakter zal echter nog duidelijker in beeld komen.
Elke sekte heeft een levensbeschouwing (Politiek, christen, vechtsport). Dit wordt ingezet om de rest te isoleren van de rest.
Het begin van hiërarchie
Langzaamaan ontstaat er een groep van verschillende mensen. Jij bent natuurlijk even geleden aangehaakt als lid, maar de werving van nieuwe leden stopt niet. Meer mensen zullen naar verloop van tijd interesse hebben in jullie groep of in de leider en dit zal leiden naar een groeiende groep. Dit betekent ook dat er langzaamaan rangen ontstaan binnen de sekte. Je hebt mensen die al langer lid zijn en dus weten waar het over gaat en je hebt mensen die voornamelijk nog nieuwsgierig zijn naar wat de groep doet en haar gedachtegoed, eigenlijk waar je zelf misschien een jaar, anderhalf jaar geleden ook stond.
De nieuwelingen zien dat de mensen die langzaamaan overtuigd zijn van het doel van de sekte, hier met alle liefde over vertellen. Denk hierbij terug aan de sekteleider en haar net van manipulatie. Geïnteresseerden komen in een club waar eigenlijk iedereen enthousiast is en klaarstaat om je te helpen met wat dan ook maar. Mensen staan voor je klaar. Dit mes snijdt aan twee kanten. Enerzijds heb je de mensen die in een warm bad komen, waar de sekteleider nauwelijks iets hoeft te doen om zijn leer te verspreiden. Anderzijds heb je de leden die erg blij zijn dat ze hetgeen ze ontdekt hebben, wat ze zoveel vreugde en energie oplevert, kunnen delen. Ze zijn er vanuit de goedheid van hun hart van overtuigd en gemotiveerd om anderen ermee te helpen. Zo’n fijne groep, zo’n fijne sfeer, dat wil je toch voor iedereen? De lessen die jou hebben geholpen moeten ook goed zijn voor andere mensen.
Deze hulp is allesomvattend. Je zult niet alleen geholpen worden met de filosofie van de sekte, welke dit ook is. Mensen staan ook klaar om je te helpen met verhuizen, je huis te verven, je auto te repareren. De mensen met wie jij klikt zullen er door dik en dun en voor je zijn. Of je nou heel veel hebt met de filosofie of niet, je hebt te maken met goede mensen met goede bedoelingen die voor je klaarstaan en dat maakt het ook lastig om hen aan de kant te schuiven. Je hebt het gezellig met ze, ze staan voor je klaar. Het zou niet intuïtief zijn om te besluiten ze volledig links te laten liggen.
Ook hier zie je dat de sekteleider kort zijn ware kleur bekent. De vaste kern van de sekte wil meer. Ze hebben geproefd van hun nieuwe leven en het smaakt naar meer. Het is een perfect moment voor de leider om nieuw te behalen rangen of functies uit de hoed te toveren. Misschien ben je wel geschikt om buddy te worden van iemand. Dat jouw taak is om er voor iemand te zijn. Diegene kan jou bellen met vragen of voor advies. Je staat voor diegene klaar. En voordat je het weet ben je een buddy van iemand of een groepje en word je regelmatig geraadpleegd. Dat laat je belangrijk voelen en is ook een erkenning van wat je doet. Naast dat je anderen onbewust overtuigd van de leer die leider verspreidt, overtuig je ook jezelf. Je hebt immers iets geleerd en herhaalt dat constant, om ook het beste in anderen naar boven te halen. Je komt dieper in je bubbel te zitten. Het voelt niet als bubbel want er komen steeds mensen bij.
Omdat dit geschreven is vanuit het perspectief van een sektelid, is het heel duidelijk te zien dat deze mechanismen een sekte tot stand brengen. Echter, zo duidelijk is dat niet als je middenin het proces zit en de gedachte ‘is dit misschien een sekte’ helemaal niet in je leeft. Dit proces van groepsvorming kan overal plaatsvinden. Het kan bij een studievereniging gebeuren, waar iedereen voor elkaar klaarstaat. Het kan op het werk gebeuren, waar de baas een selectief groepje meeneemt de verdieping in. Het kan op je sportclub gebeuren, in het buurthuis. Het is een proces van groepsvorming en pas als er enigszins een gesloten groep ontstaat, kan de leider verder met zijn manipulatie en vernauwing.
Hier zullen nieuwe mensen ook de positieve kleur voor de sekteleider meekrijgen wat maakt dat nieuwsgierigheid groeit.
Tweespalt in de groep
Dit doet natuurlijk iets met een groep. Er komen mensen met aanzien, mensen met meerdere buddy’s bijvoorbeeld of misschien geeft de leider jou wel een eigen groep die je mag begeleiden in de vorm van terugkerende bijeenkomsten waar je de leer bespreekt. Sommige mensen worden nu ook een inspiratie en iemand om van te leren. Je kan dit ook zien als onderdeel worden van het bestuur. Je hebt de voorzitter, de sekteleider, zijn naasten. Misschien zijn dit discipelen, krijgers, de pro’s, de buddy’s, afhankelijk van het gedachtegoed van de groep zal dit een andere titel krijgen.
Niemand heeft echter door, dat het enige probleem is dat ze allemaal de sekteleider geloven. Omdat ze tegelijkertijd steeds minder mensen buiten hun bubbel zien, zijn ze eigenlijk steeds meer en meer blootgesteld aan precies dezelfde informatie. Je ontwikkelt gelijktijdig een interesse en je hebt toevallig dezelfde meester. Je oefent natuurlijk ook samen en zo zie je eigenlijk dat alle neuzen dezelfde kant opstaan. Dat is echter niet je gevoelswereld. Het voelt echter alsof je iets ontdekt is dat écht is. In het leven kan het best lastig zijn om mensen, dingen of.. jezelf echt te vertrouwen. Om dan iets te vinden, in de vorm van een groep, waar je echt het idee hebt dat je met iets échts te maken hebt. Dat voelt dan heel vervullend. Alsof je het levenselixer hebt ontdekt. Het klinkt misschien gek als mensen uit een sekte vertellen dat ze zich uitverkoren, gekozen of simpelweg speciaal voelen, maar dit is wat ze mogelijk bedoelen. Ik spreek uit ervaring en heb de mensen om mij heen altijd goed geobserveerd.
Nwe blog (v vanuit vrouw geschreven)
Zolang de groep klein en hecht is, is het makkelijk te overzien door de sekteleider. Als de groep groeit, moet ze wel onderofficieren aanstellen om de groep wel een eenheidsworst te laten zijn. De mate van dat je daarbij hoort is echter een spectrum. Terwijl de sekteleider je wel als wortel je een realistisch eindplaatje voorhield om een goed mens te zijn, werd dit niveau nooit behaald. Je hebt mensen die er bijna zijn en je hebt mensen die aan het begin van hun proces zijn (let op, zo hoeven ze zichzelf niet te voelen, maar zo worden ze wel gezien door de “hogeren”). De hogeren helpen de lageren. Klinkt misschien mooi, maar het is kweekgrond voor polarisatie. Het begin van het machtsspel dat de sekteleider met zijn groep speelt. Want denk er goed aan. Als het speelveld steeds nijpender wordt, verdwijnen er spelers. Als het de gemeenschap steeds kleiner of hechter wordt, worden er ook vrienden verstoten.
Het klinkt misschien raar om te horen dat een sekteleider dit gewoon kan doen, maar we speelt meer. Het is belangrijk om je te realiseren dat je toch, als je écht serieus bent, soms consulten moeten halen. In het begin hoofdzakelijk bij de leider zelf, maar zodra er functies ontstaan worden zij ook een potentiële bron van waarheid, absolute waarheid. Het is gek, maar zo kan je met enkele jaren ineens vanuit een heel ander perspectief leven.
Dit is een goede basis voor de mensen om afhankelijk te worden van de sekteleider.
